Herbert von Karajan

Z festiwalami muzycznymi w Salzburgu kojarzy się nierozerwalnie nazwisko światowej sławy dyrygenta, Herberta von Karajana. Przyszedł on na świat w Salzburgu 5 kwietnia 1908 roku i przez całe życie ciągle tu powracał. Przez długie dekady to on kształtował życie kulturalne w rodzinnym mieście Mozarta.

Śladami mistrza batuty
Udając się na przechadzkę ulicami Starego Miasta, na każdym niemal kroku czujemy ducha wielkiego dyrygenta. W ogrodzie domu przy kładce Makartsteg, w którym mieści się dzisiaj Reiffeisen Bank, stoi statua z brązu ukazująca Herberta von Karajana. Tablica pamiątkowa nad wejściem do budynku przypomina, że artysta tu właśnie przyszedł na świat i dorastał. Miasto uczciło swojego zasłużonego syna, nazywając jego imieniem plac w Dzielnicy Festiwalowej.
Pod koniec życia Karajan zamieszkał w niewielkiej podsalzburskiej miejscowości Anif, gdzie zmarł i został pochowany, nie w alei zasłużonych, a na skromnym cmentarzyku. Jego grób jest miejscem pilegrzymek wielbicieli z całego świata.

Herbert von Karajan a Festwial Salzburski
Era Herberta von Karajana nastała w Salzburgu już w pierwszych latach powojennych. W 1948 r. poprowadził on tutaj pierwszą operę, Orfeusza Glucka. W roku 1956 został dyrektorem artystycznym Festiwalu Salzburskiego. Rok później debiutował jako reżyser, wystawiając Fidelia Beethovena.
W 1960 roku Herbert von Karajan otworzył nowo wybudowany Wielki Dom Festiwalowy, dyrygując Kawalerem srebrnej róży Richarda Straussa i zapoczątkował tym samym nowy rozdział w historii festiwalu. Od jesieni 1960 r. nie pełnił już wprawdzie funkcji wyłącznego dyrektora artystycznego, ale od 1964 r. był członkiem dyrekcji i ostatecznie to on podejmował najważniejsze decyzje. We wspomnieniach pożegnalnych w 1989 r. nazwany został „ostatnim dyktatorem muzycznym“.
Karajan był inicjatorem Festiwalu Wielkanocnego założnonego w 1967 roku. Co roku wspólnie z Filharmonikami Berlińskimi przygotowywał dla niego nową produkcję operową – przedsięwzięcie finansowane przez Senat Berliński. Ponadto to on powołał do życia Salzburskie Koncerty Zielonoświątkowe.

Era Herberta von Karajana
Karajan uczynił z festiwalu prestiżowe wydarzenie kulturalne o międzynarodowym zasięgu. Zanim nastała jego epoka, występowała tu głównie orkiestra Wiedeńskiej Opery Państwowej. Za jego kadencji Salzburg stał się platformą spotkań sław muzycznych z całego świata, występujących dotychczas na najbardziej renomowanych scenach od Mediolanu po Nowy Jork. Te z kolei przyciągnęły do miasta nad rzeką Salzach międzynarodową publiczność.
Dyrygent nie tylko odcisnął niezatarte piętno na międzynarodowej scenie muzycznej, ale w znacznym stopniu przyczynił się też do rozwoju dokumentacji muzycznej. W ostatnich latach życia niestrudzenie angażował się w produkcję nagrań płytowych i filmowych dzieł powstałych głównie pod jegą batutą.